Checklist พฤติกรรมเสี่ยง น้องสาวไม่ Healthy

Checklist พฤติกรรมเสี่ยง น้องสาวไม่ Healthy

• อวัยวะเพศของผู้หญิงมีความซับซ้อนมากกว่าของผู้ชาย จึงทำให้เกิดปัญหาการติดเชื้อได้ง่ายกว่า ดังนั้นการทำความสะอาดจึงไม่ใช่เพียงแค่เอาน้ำล้างผ่าน ๆ เท่านั้น ต้องล้างเอาสิ่งที่หมักหมมออกไปให้หมด โดยใช้น้ำสบู่ล้าง ซับเบา ๆ ให้แห้ง หลีกเลี่ยงการถูแรงๆ และการสวนล้างภายในเด็ดขาด

• การอั้นปัสสาวะเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ซึ่งจะทำให้เกิดอาการปวดท้อง หากมีอาการรุนแรงอาจถึงขั้นปัสสาวะออกมาเป็นเลือดได้

• การรับประทานโพรไบโอติกสามารถช่วยลดกลิ่นของน้องสาว ที่เกิดจากความไม่สมดุลของแบคทีเรียชนิดดี (lactobacilli) ในช่องคลอดได้

เรื่องของอวัยวะเพศหญิง หรือ ที่เรามักเรียกกันว่า “น้องสาว” ปัญหาน้องสาวไม่ Healthy หรือน้องสาวติดเชื้อนั้นสาเหตุหลักมักจะมาจากพฤติกรรม หากเกิดปัญหาขึ้น ไม่ว่าอะไรก็ตาม บางคนอาจจะอาย ไม่กล้าพูด ไม่กล้าบอกใคร หรือแม้แต่ไม่กล้าที่จะไปพบแพทย์ แต่หากปล่อยไว้ ปัญหาอาจจะลุกลาม กระทบต่อสุขภาพ หรืออาจจะกระทบต่อชีวิตคู่ ดังนั้น หากมีปัญหา ต้องทิ้งความอาย แล้วไปปรึกษากับผู้ที่เชี่ยวชาญ เพื่อหาสาเหตุและรักษาให้ตรงจุด

 

พฤติกรรมเสี่ยง “น้องสาว” ติดเชื้อ

การติดเชื้อที่อวัยเพศหญิงนั้นมักเกิดจากสุขอนามัยทางเพศที่ไม่ดี หรือขาดการดูแล ซึ่งการดูแลสุขอนามัยทางเพศนั้น เรียกว่า “Sexual Hygiene Care” แบ่งเป็น 3 ด้านคือ

• การดูแลสุขอนามัยทางเพศด้านจิตใจ จะเกี่ยวกับเรื่องของความวิตกกังวล ซึมเศร้า รวมถึงความกลัวในการมีเพศสัมพันธ์
• การดูแลสุขอนามัยทางเพศด้านความสะอาด ปัญหาที่ผู้หญิงส่วนมากมักมีความกังวลคือเรื่องของกลิ่นเพราะจะทำให้ไม่มันใจ และเกิดความกังวลในขณะที่มีเพศสัมพันธ์ ถ้าดูแลไม่สะอาดจะนำไปสู่การติดเชื้อได้ง่าย
• การดูแลสุขอนามัยทางเพศด้านการป้องกัน ไม่ใช่แค่เป็นการป้องกันการตั้งครรภ์เพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องของการป้องกันการติดเชื้อต่าง ๆ ที่มาจากเพศสัมพันธ์ด้วย

เนื่องจากอวัยวะเพศของผู้หญิงมีความซับซ้อนมากกว่าของผู้ชาย จึงทำให้เกิดปัญหาการติดเชื้อที่อวัยเพศหญิงได้ง่ายกว่า การดูแลจะต้องพิถีพิถัน การเข้าใจถึงลักษณะทางกายภาพของอวัยวะเพศหญิงนั้น จะช่วยให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น ซึ่งอวัยวะเพศหญิงภายนอกจะประกอบไปด้วย ปากช่องคลอด แคมนอก แคมใน รูเปิดปัสสาวะ ส่วนภายในได้แก่ ช่องคลอด มดลูก รังไข่
สิ่งผิดปกติต่าง ๆ ที่มักพบและเป็นสาเหตุของการติดเชื้อคือ เหงื่อ ฝุ่น ตกขาว ปัสสาวะ เกิดการตกค้างและหมักหมมที่อวัยวะเพศภายนอก ดังนั้นการทำความสะอาดน้องสาวต้องละเอียดและใส่ใจ ไม่ใช่เพียงแค่เอาน้ำล้างแค่ผ่าน ๆ เท่านั้น ต้องล้างเอาสิ่งที่หมักหมมออกไปให้หมด ควรทำความสะอาดทั้งในตอนเช้าและตอนเย็น โดยใช้น้ำสบู่ล้าง ซับเบา ๆ ให้แห้ง หลีกเลี่ยงการถูแรงๆ เพราะน้องสาวนั้นค่อนข้างบอบบาง การถูแรง ๆ อาจทำให้เกิดแผลได้ และหากเกิดแผลก็จะทำให้เกิดการติดเชื้อตามมาได้ง่าย

 

เคล็ดลับดูแล “น้องสาว” ไม่ให้ติดเชื้อ

• หลังทำธุระส่วนตัว ปัสสาวะ อุจจาระเสร็จแล้ว ต้องทำความสะอาดทุกครั้ง โดยการเช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลัง ไม่ควรเช็ดจากด้านหลังมาด้านหน้า เพราะด้านหลังอาจจะมีเชื้อแบคทีเรียที่มีความสกปรกซึ่งจะทำให้น้องสาวปนเปื้อนได้
• ไม่ควรใส่กางเกงในที่รัดแน่นเกินไป เพราะจะทำให้น้องสาวอับชื้น เกิดการหมักหมมของเหงื่อไคล มีกลิ่น เพราะการระบายอากาศไม่ดี และข้อสำคัญคือ ห้ามใช้กางเกงในร่วมกับคนอื่นไม่ว่ากรณีใดก็ตาม
• ห้ามทำการสวนล้างช่องคลอด เพราะในช่องคลอดมีแบคทีเรียชนิดดี ที่เรียกว่า แลคโตบาซิลไล (lactobacilli) ช่วยสร้างกรดแลคติก ที่เป็นตัวควบคุมสมดุลของช่องคลอดให้มีความเป็นกรดอ่อน ๆ การสวนล้างช่องคลอดจะทำให้แบคทีเรียชนิดดีเสียสภาพไป เปิดโอกาสให้แบคทีเรียที่ไม่ดีเพิ่มจำนวนขึ้น ทำให้เกิดการติดเชื้อได้
• การทำความสะอาดโดยใช้น้ำสบู่ก็เพียงพอ ในการทำความสะอาดภายนอกของน้องสาว ไม่จำเป็นต้องใช้น้ำยาล้างน้องสาวที่ขายตามท้องตลาด ที่สำคัญคือห้ามนำน้ำสบู่สวนล้างไปภายในเด็ดขาด
• การเข้าห้องน้ำสาธารณะให้ปลอดภัยกับ “น้องสาว” เนื่องจากท่อปัสสาวะของผู้หญิงนั้นค่อนข้างสั้น ต่างจากของผู้ชาย เวลาเข้าห้องน้ำจึงมีโอกาสที่สิ่งสกปรกจะกระเด็นมาโดนได้ จึงควรเตรียมกระดาษชำระไปด้วยทุกครั้ง ต้องเช็ดและซับให้แห้ง หรือแม้แต่ห้องน้ำในบ้านก็เช่นกัน เพราะหากไม่ซับจะทำให้เกิดการอับชื้นได้
• การอั้นปัสสาวะเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ เพราะอย่างที่บอกว่าท่อปัสสาวะของผู้หญิงนั้น ค่อนข้างสั้น ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่ายและเร็วกว่าของผู้ชาย การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะจะทำให้เกิดอาการปวดท้อง หากมีอาการรุนแรงอาจถึงขั้นปัสสาวะออกมาเป็นเลือดได้ ซึ่งมีอันตรายมาก

พฤติกรรมเสี่ยง “น้องสาว” มีกลิ่น

น้องสาวมีกลิ่นเป็นปัญหาที่ผู้หญิงทุกคนกังวล ทำให้ขาดความมั่นใจ พบว่าในจำนวนของผู้หญิงที่บอกว่าน้องสาวตัวเองมีกลิ่นนั้น 2 ใน 3 จะพบความผิดปกติจริง แต่ที่เหลืออีก 1 ใน 3 อาจจะเป็นกลิ่นธรรมชาติ ที่ทำการตรวจโดยแพทย์หรือทางห้องปฏิบัติการแล้ว ไม่พบความผิดปกติใด ๆ
กลิ่นของ “น้องสาว” มักจะสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของแบคทีเรียชนิดดี แลคโตบาซิลไล (lactobacilli) ในช่องคลอด เมื่อแบคทีเรียชนิดดีในร่างกายลดลง จะทำให้แบคทีเรียชนิดไม่ดีเพิ่มจำนวนขึ้น ทำให้เกิดการสร้างกลิ่นที่ผิดปกติตามมาได้
กลิ่นที่ผิดปกติมักเกิดจากการที่ช่องคลอดอักเสบหรือติดเชื้อแบคทีเรียที่ทางการแพทย์เรียกว่าการติดเชื้อ BV (Bacterial Vaginosis) พบได้ประมาณ 70% ของผู้ที่พบว่าช่องคลอดมีกลิ่นผิดปกติ โดยจะเป็นกลิ่นที่คล้ายคาวปลาหรือปลาเน่า ส่วนการติดเชื้ออีกประเภทหนึ่งคือการติดเชื้อ Trichomonas vaginalis ซึ่งพบได้น้อยกว่า ลักษณะของกลิ่นจะคล้ายปลาเน่าเช่นกัน สามารถแยกทั้ง 2 ภาวะนี้ได้โดยการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ว่ากลิ่นที่เกิดขึ้นเป็นการติดเชื้อชนิดใด เนื่องจากการรักษาจะแตกต่างกัน นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้ “น้องสาว” มีกลิ่น ได้แก่

• ในผู้หญิงที่หมดประจำเดือนแล้ว ฮอร์โมนเอสโตรเจนจะลดลง ทำให้มีปริมาณแบคทีเรียแลคโตบาซิลไล (lactobacilli) ที่เพิ่มขึ้น จะทำให้เกิดกลิ่นอีกแบบหนึ่งได้เช่นกัน

• การมีสิ่งแปลกปลอมค้างอยู่ในช่องคลอด เช่น ห่วงรัดอวัยวะเพศชายหรือขอบตาแพะ ที่ใช้ในขณะที่มีเพศสัมพันธ์ ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดกลิ่นหรือการติดเชื้อตามมาได้
• ในบางคนที่ไม่รู้ตัวว่ามีอาการปัสสาวะเล็ด ดังนั้นกลิ่นที่คิดว่าเป็นกลิ่นของน้องสาว อาจจะเป็นกลิ่นของปัสสาวะ

การรักษากลิ่นที่ผิดปกติของน้องสาวนนั้น หลัก ๆ คือ ต้องวินิจฉัยหาสาเหตุว่าเกิดจากการติดเชื้อชนิดใด จึงจะให้การรักษาที่ถูกต้องได้ นอกจากนี้พบว่าการรับประทานโพรไบโอติกสามารถช่วยลดกลิ่นที่เกิดจากความไม่สมดุลของแบคทีเรียชนิดดี (lactobacilli) ในช่องคลอดได้ แต่ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรถึงวิธีการใช้ที่ถูกต้อง ข้อจำกัด รวมถึงผลข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้นก่อนรับประทาน
อีกข้อสันนิษฐานหนึ่งที่มีคนตั้งขึ้นว่า อาหารอาจมีส่วนทำให้น้องสาวมีกลิ่น ในบางคนอาจจะรู้สึกว่า รับประทานอาหารบางอย่างแล้วมันทำให้กลิ่นของน้องสาวรุนแรงขึ้นได้ แต่ในทางการแพทย์ ยังไม่มีการศึกษาวิจัยที่ชัดเจนว่าอาหารมีผลต่อกลิ่นของน้องสาวหรือไม่
การดูแล “น้องสาว” อวัยวะเพศหญิงนั้น มีความสำคัญ หากเกิดปัญหาไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ ควรปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุ และรักษาอย่างถูกต้อง ปัญหาเล็ก ๆ จะได้ไม่ลุกลามกลายเป็นปัญหาใหญ่

พญ. ธนวรรณ ศิริสุข
แพทย์ผู้ชำนาญการนรีเวชวิทยาความงาม
ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพไวทัลไลฟ์