บทความ
EECP ทางเลือกดูแลสุขภาพหัวใจ โดยไม่ต้องออกกำลังกาย
- EECP - Enhanced External Counter Pulsation เป็นเทคโนโลยีกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและการสร้างหลอดเลือดใหม่ โดยไม่ต้องผ่าตัด ไม่ใช้สารเคมี ลดความจำเป็นในการใช้ยา มีประสิทธิภาพในการเพิ่มการไหลเวียนของเลือดไปที่หัวใจและอวัยวะต่างๆ
- EECP เป็นนวัตกรรมทางการแพทย์ ที่นำมาประกอบการรักษาโรคต่าง ๆ เช่น โรคหลอดเลือดในสมองตีบ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ และโรคหัวใจขาดเลือด ที่ติดอันดับ 1 ใน 3 ของโรคที่คร่าชีวิตคนไทยมากที่สุด
- จากงานวิจัย หลังการรักษาภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศด้วย EECP พบว่า 70% ของอาสาสมัครมีความสามารถในการมีเพศสัมพันธ์ดีขึ้น การไหลเวียนของเลือดในองคชาตเพิ่มขึ้น 93% และคุณภาพของการแข็งตัวดีขึ้นถึง 58%
“หัวใจ” อวัยวะที่มีขนาดเท่ากำปั้นเท่านั้น แต่กลับมีความสำคัญมากที่สุดในร่างกายคนเรา หน้าที่หลักคือ สูบฉีดเลือดเพื่อนำออกซิเจนและสารอาหารไปยังอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย ปัญหาการเจ็บป่วยและโรคภัยต่างๆ ส่วนใหญ่ อาทิ ความดันโลหิตสูง หลอดเลือดสมองตีบ หลอดเลือดหัวใจตีบและภาวะหัวใจล้มเหลว ภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ มีสาเหตุจากระบบการไหลเวียนของเลือดที่ผิดปรกติไปและหลอดเลือดแข็งตัวและแคบลง ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนและสารอาหารที่จำเป็นไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆ ได้น้อยลง
นอกจากการตีบแคบหรือตันโดยตรงของตัวหลอดเลือด โรคเหล่านี้ยังเกิดมาจากการขาดความยืดหยุ่นหรือการอักเสบของหลอดเลือดซึ่งเกิดได้ทั่วร่างกาย ฉะนั้นการรักษาจึงต้องเป็นการแก้ไขที่ต้นเหตุของปัญหา ซึ่งก็คือ หลอดเลือด
EECP- Enhanced External Counter Pulsation เป็นเทคโนโลยีกระตุ้นการไหลเวียนเลือด โดยไม่ต้องผ่าตัด ไม่ใช้สารเคมี ลดความจำเป็นในการใช้ยา มีประสิทธิภาพในการเพิ่มการไหลเวียนของเลือดไปที่หัวใจและอวัยวะต่างๆ และยังช่วยฟื้นฟูร่างกายจากการเล่นกีฬา ซึ่ง EECP เป็นการสร้างการตอบสนองของร่างกายเลียนแบบการออกกำลังกายแบบไม่ต้องออกแรงเอง หรือที่เรียกว่า passive exercise ได้รับการใช้งานและทำการศึกษาวิจัยอย่างกว้างขวางในประเทศสหรัฐอเมริกา
การทำงานของ ECP (External Counter Pulsation) จะเป็นการใช้อุปกรณ์คล้ายถุงลมรัดรอบขาและสะโพก บีบเป็นจังหวะรับกับการบีบและคลายตัวของหัวใจ ทำให้เลือดถูกส่งกลับเข้าสู่หัวใจได้มากขึ้น และเพิ่มปริมาณเลือดไปเลี้ยงที่อวัยวะที่สำคัญ กระตุ้นการรับออกซิเจนและสารอาหารที่จำเป็นไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย ลดการอักเสบของหลอดเลือด ทำให้ร่างกายเกิดการซ่อมแซมตัวเองแบบธรรมชาติ (Natural Healing)
EECP เป็นนวัตกรรมทางการแพทย์ที่ระยะแรกถูกนำมาใช้ในกลุ่มผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดและภาวะหัวใจล้มเหลว ซึ่งยังคงมีอาการเหนื่อย แน่น เจ็บหน้าอกหลังการให้ยา และเป็นกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่เหมาะสมกับการรักษาด้วยการผ่าตัดบายพาส อย่างไรก็ตาม ตลอด 20 ปีที่ผ่านมาได้มีการพัฒนาเทคนิคและงานวิจัยในโรคต่างๆ อีกมายมาย เช่น โรคหลอดเลือดในสมองตีบ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ การรักษาด้วยวิธีนี้ เป็นการรักษาที่ต้นเหตุที่ทำให้เกิดโรคหรือความผิดปกติของร่างกาย นอกจากนี้ยังรวมไปถึงการฟื้นฟูร่างกายแทน หรือ เสริมการออกกำลังกายอีกด้วย
การรักษาด้วย EECP เหมาะกับใคร?
การรักษาด้วยวิธีนี้ไม่ได้ใช้เฉพาะกับผู้ที่มีปัญหาหลอดเลือดหัวใจตีบเท่านั้น แต่ยังสามารถใช้กับผู้ที่มีปัญหาอื่น ๆ อีก ได้แก่
- ผู้ที่ต้องการเสริมสมรรถภาพทางกีฬาและการออกกำลังกาย หรือต้องการลดความเหนื่อยล้าขณะออกกำลังกาย
- ผู้ที่มีภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ (Erectile Dysfunction - ED)
- ผู้ที่เป็นโรคเบาหวานซึ่งอาจมีหรือยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น โรคแผลจากเบาหวานจากการไหลเวียนโลหิตส่วนปลายที่ลดลง หรือโรคไต เป็นต้น
- ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
- ผู้ที่เป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต จากโรคหลอดเลือดสมองมาก่อน
หลักการของ EECP เป็นการเพิ่มออกซิเจนให้อวัยวะต่างๆ ผ่านการกระตุ้นสารที่ช่วยทำให้หลอดเลือดแดงขยายตัว ช่วยกระตุ้นการสร้างหลอดเลือดขนาดเล็กและหลอดเลือดฝอยในกล้ามเนื้อหัวใจหลังการรักษาต่อเนื่องสม่ำเสมอ จึงพบว่า ราว 80% ของผู้เข้ารับการรักษาครบตามเกณฑ์มีความจำเป็นในการใช้ยาลดลง และเพิ่มระยะเวลาการออกกำลังกายได้มากขึ้น นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพที่เป็นประโยชน์อย่างยั่งยืนในลักษณะเดียวกับที่เห็นได้จากการออกกำลังกายจริง ซึ่งผลลัพธ์ในการรักษาจะได้ผลเต็มที่เมื่อทำการรักษา หนึ่งชั่วโมงต่อวัน 5 วันต่อสัปดาห์เป็นเวลาเจ็ดสัปดาห์ (35 ครั้ง) จากข้อมูลชองงานวิจัยพบว่า ผลนี้สามารถคงอยู่ต่อเนื่องได้นานถึง 2 ปี
ข้อจำกัดในการรักษาด้วย EECP
อย่างไรก็ตามการรักษาด้วยการกระตุ้นการไหลเวียนเลือดในร่างกาย EECP มีข้อควรระวัง ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวก่อนรับการรักษา และยังมีข้อจำกัดหรือข้อยกเว้นในคนบางกลุ่ม ได้แก่
- ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดทุกชนิดภายใน 6 สัปดาห์
- ผู้ที่ได้รับการสวนหัวใจภายใน 2 สัปดาห์
- ผู้ที่มีหัวใจเต้นผิดจังหวะ และผู้ที่ใช้เครื่องกระตุ้นการเต้นของหัวใจ (Pacemaker) และหัวใจยังเต้นไม่สม่ำเสมอจนรบกวนการทำงานของเครื่อง
- ผู้ที่มีภาวะลิ้นหัวใจผิดปกติ ลิ้นหัวใจรั่วรุนแรง
- ผู้ที่มีภาวะหลอดเลือดแดงส่วนปลายหรือหลอดเลือดดำตีบหรืออักเสบ เพราะอาจมีความเสี่ยงในการเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตัน
- ผู้ที่มีความดันโลหิตสูงระดับรุนแรง (ความดัน Systolic ≥ 180 mmHg และ Diastolic ≥ 110 mmHg) ควรควบคุมด้วยยาก่อนเสมอ
- ผู้ที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติหรือใช้ยาละลายลิ่มเลือด เช่น Warfarin ที่มีค่า INR > 2.5
- ผู้ที่มีอัตราการเต้นของหัวใจ ต่ำกว่า 35 ครั้งต่อนาที หรือ มากกว่า 125 ครั้งต่อนาที
ความเสี่ยงหรือภาวะแทรกซ้อนของการรักษาด้วย EECP
ภาวะแทรกซ้อนจากการรักษามีน้อยมาก ส่วนใหญ่ไม่พบผลข้างเคียง จะพบความผิดปกติได้บ้าง เช่น ปวดศีรษะโดยเฉพาะหลังครั้งแรกๆ เนื่องจากหลอดเลือดมีการขยายตัว อาการเมื่อยล้าหรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อจากการอยู่กับที่เป็นเวลา 30-60 นาที (แล้วแต่ข้อบ่งชี้และโปรแกรมการรักษา) ในผู้สูงอายุอาจพบแผลพุพองหรือระคายเคืองผิวหนังเล็กน้อย มีรอยฟกช้ำหรืออาการชาเฉพาะที่ได้
EECP กับ โรค COVID-19
การตรวจตามนัดหลังหายจากโรคโควิดพบว่าประมาณเกือย 80% ยังคงมีอาการอ่อนเพลีย ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เกือบ 30% ยังมีปัญหาด้านการนอนหลับ ความจำ อารมณ์และสมาธิ โดยส่วนหนึ่งในจำนวนนี้ยังคงมีอาการต่อเนื่องเป็นเวลา 3 เดือนหลังจากหายจากการติดเชื้อครั้งแรก หรือเกิดภาวะ "Long COVID" นั่นเอง
ข้อมูลงานวิจัยซึ่งได้รับการนำเสนอในงานประชุมอายุรแพทย์โรคหัวใจ ประเทศสหรัฐอเมริกา ปี 2022 EECP สามารถให้ประโยชน์ในการฟื้นฟูสุขภาพโดยรวม ผู้ป่วย Long COVID สามารถออกกำลังได้เพิ่มขึ้น ลดอาการเหนื่อยอ่อนเพลีย นอกจากนี้ยังมีรายงานการรักษาที่ EECP ลด brain fog ซึ่งเป็นอาการเด่นอีกอย่างหนึ่งของ Long COVID ด้วย
EECP กับ ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (Erectile Dysfunction, ED)
สาเหตุของการเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การขาดฮอร์โมนหรือฮอร์โมนเพศไม่สมดุล การได้รับยาบางชนิด โรคประจำตัว การสูบบุหรี่และโรคพิษสุราเรื้อรังรวมถึงการใช้สารเสพติด ความเครียดวิตกกังวล ปัญหาชีวิตคู่ และอีกสาเหตุที่พบได้บ่อยก็คือ ความผิดปกติของหลอดเลือด ซึ่งพบเป็นสาเหตุหลักๆ ในกลุ่มคนอ้วนหรือมีความผิดปรกติของน้ำตาลและไขมันในเลือด
ผลการศึกษาพบว่า EECP เพิ่มการไหลเวียนของเลือดในอุ้งเชิงกรานได้ถึง 140% และไม่พบผลข้างเคียงร้ายแรงในการรักษา โดยหลังการรักษาด้วย EECP 70% ของอาสาสมัครมีความสามารถในการมีเพศสัมพันธ์ดีขึ้น การไหลเวียนของเลือดในองคชาตเพิ่มขึ้น 93% และคุณภาพของการแข็งตัวดีขึ้น 58% จึงกลายเป็นทางเลือกที่น่าสนใจร่วมกับการรักษาอื่นๆ
EECP กับ การออกกำลังกาย
การออกกำลังกายอย่างเพียงพอและสม่ำเสมอทำให้มีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี แต่หลายคนไม่สามารถออกกำลังกายได้ด้วยเหตุผลหลาย ๆ อย่าง การขาดการออกกำลังกายจะทำให้ความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในขณะออกกำลังกาย ทำให้การออกแรงอย่างเข้มข้นทำได้ยาก
ผลของ EECP ซึ่งทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในร่างกายคล้ายการออกกำลังกายสม่ำเสมอ เช่น ควบคุมการเพิ่มขึ้นของความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจระหว่างการออกกำลังกาย มีความฟิตเพิ่มขึ้น ลดสารกระตุ้นการอักเสบต่างๆ ส่งผลให้ลดการปวดเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อหลังการฝึกอย่างหนัก กระตุ้นระบบเผาผลาญของร่างกาย การไหลเวียนของเลือดและน้ำเหลือง เพิ่มการขยายตัวของหลอดเลือดส่วนปลาย โดยผลดังกล่าวมีรายงานทั้งในนักกีฬามืออาชีพและบุคคลทั่วไป
ด้วยหลักการนี้ การรักษาด้วยเทคโนโลยี EECP จึงมีความจำเป็นที่จำทำต่อเนื่องสม่ำเสมอคล้ายกับการออกกำลังกายจริง โดยการรับบริการนั้นจะแตกต่างกัน ในผู้ที่มีสุขภาพดี สามารถรับบริการโปรแกรม ECP Wellness ได้ 3 ครั้งต่อสัปดาห์ (ครั้งละ 30 นาที) ส่วนผู้ที่มีโรคประจำตัว แนะนำโปรแกรม ECP Care 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ (ครั้งละ 60 นาที)
สนใจ EECP เทคโนโลยีกระตุ้นการไหลเวียนเลือดในร่างกาย คลิก
VitalLife Scientific Wellness Center
References:
https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/16949-enhanced-external-counterpulsation-eecp
https://www.umcvc.org/conditions-treatments/eecp-enhanced-external-counter-pulsation-treatment
https://www.verywellhealth.com/enhanced-external-counterpulsation-eecp-1745293
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6284534
https://www.healurheart.com/EECP-Wellness-Erectile%20Dysfunction.php
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9933838