จริงหรือไม่? คนที่ดูแลสุขภาพดี ร่างกายแข็งแรง=หัวใจแข็งแรง
จริงหรือไม่? คนที่ดูแลสุขภาพดี ร่างกายแข็งแรง=หัวใจแข็งแรง
หาคำตอบได้ใน Expert Talk Series
โดย พญ. สุวรรณา สุวรรณพงษ์
แพทย์อายุรกรรมทั่วไปและอายุรศาสตร์โรคหัวใจ
ไขทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับแนวทางป้องกันโรคหัวใจก่อนจะสายเกินไป 💓
โรคหัวใจอาจเกิดขึ้นโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า แม้จะรู้สึกแข็งแรงดี ไม่เคยเจ็บหน้าอก หรือไม่มีอาการเหนื่อยผิดปกติ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีความเสี่ยง ต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด
หลายคนเริ่มสนใจตรวจสุขภาพหัวใจ เมื่อมีอาการเจ็บแน่นหน้าอก ใจสั่น หรือเหนื่อยง่าย แต่ความผิดปกติบางอย่าง อาจเกิดขึ้นอย่างเงียบ ๆ เป็นเวลานาน โดยที่เราไม่รู้ตัว
การดูแลสุขภาพหัวใจจึงไม่ควรเริ่มต้น เฉพาะเมื่อมีอาการเท่านั้น การประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจ และการตรวจสุขภาพเชิงป้องกัน หรือ Preventive Medicine สามารถช่วยให้เราเข้าใจปัจจัยเสี่ยง ของตนเองได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
โรคหัวใจไม่มีอาการเตือนจริงหรือ? ทำความเข้าใจสถิติ 75%
ข้อมูลจาก Baker Heart and Diabetes Institute ที่เผยแพร่ในปี 2022 ระบุว่า ผู้ป่วยมากกว่า 3 ใน 4 ของกลุ่มที่เกิด ภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล จากสาเหตุทางหัวใจ ไม่เคยมีอาการเตือนหรือประวัติ พบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านหัวใจมาก่อน
สถิตินี้อ้างอิงเฉพาะกลุ่มผู้ป่วย ภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล จากสาเหตุทางหัวใจในการศึกษาที่รายงาน ไม่ใช่ผู้ป่วยโรคหัวใจทุกประเภท
ภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน (Sudden Cardiac Arrest) แตกต่างจากภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เฉียบพลัน (Heart Attack) โดยภาวะหัวใจหยุดเต้นเกิดจากหัวใจ หยุดสูบฉีดเลือดอย่างมีประสิทธิภาพ กะทันหัน ส่วน Heart Attack เกิดจาก การไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ ถูกขัดขวาง ซึ่งบางครั้งอาจนำไปสู่ ภาวะหัวใจหยุดเต้นได้
ทำความเข้าใจความเสี่ยงโรคหัวใจ จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ชมวิดีโอเกี่ยวกับสุขภาพหัวใจ และเหตุผลที่ไม่ควรรอให้มีอาการ ก่อนเริ่มประเมินความเสี่ยง
รับชมบน YouTubePreventive Medicine: ทำไมควรตรวจสุขภาพหัวใจ ก่อนมีอาการ?
เวชศาสตร์ป้องกัน (Preventive Medicine) ให้ความสำคัญกับการประเมินปัจจัยเสี่ยง และดูแลสุขภาพก่อนเกิดโรครุนแรง โดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งปัจจัยเสี่ยงบางอย่างอาจไม่แสดงอาการ ในระยะแรก
ตัวอย่างเช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง รวมถึงประวัติคนในครอบครัว เป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อย ล้วนเป็นข้อมูลสำคัญที่แพทย์ใช้ ประกอบการประเมินความเสี่ยง
การตรวจสุขภาพหัวใจ มีอะไรบ้าง?
1. ตรวจสุขภาพหัวใจเบื้องต้น
การตรวจสุขภาพประจำปี ช่วยติดตามความดันโลหิต ระดับคอเลสเตอรอล น้ำตาลในเลือด และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจและหลอดเลือด แม้ในผู้ที่ยังไม่มีอาการผิดปกติ
2. ตรวจประเมินความเสี่ยง โรคหัวใจและหลอดเลือดเชิงลึก
สำหรับผู้ที่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ อาจมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น Apolipoprotein B (ApoB), Lipoprotein(a) หรือ Lp(a), การตรวจไขมันในเลือดแบบละเอียด รวมถึง Coronary Artery Calcium Score เพื่อช่วยประเมินความเสี่ยง ของโรคหลอดเลือดหัวใจ
3. วางแผนดูแลสุขภาพ แบบเฉพาะบุคคล
ผลการตรวจควรนำมาพิจารณาร่วมกับ ประวัติสุขภาพ พฤติกรรมการใช้ชีวิต และปัจจัยเสี่ยงส่วนบุคคล เพื่อให้แพทย์แนะนำแนวทางดูแล ที่เหมาะสม ทั้งด้านโภชนาการ การออกกำลังกาย การนอนหลับ และการรักษาเมื่อจำเป็น
สุขภาพหัวใจเกี่ยวข้องกับ Health and Wellness อย่างไร?
สุขภาพหัวใจไม่ได้ขึ้นอยู่กับ ผลตรวจเลือดเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิต ในแต่ละวัน ทั้งอาหาร การเคลื่อนไหว ความเครียด การพักผ่อน และการควบคุมโรคประจำตัว
แนวคิด Health and Wellness และ Holistic Health จึงให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพ หลายด้านร่วมกัน โดยมีข้อมูลสุขภาพและคำแนะนำ ทางการแพทย์เป็นพื้นฐาน
การปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการได้รับคำแนะนำด้านสุขภาพ หรือ Health Coaching ตามความเหมาะสม อาจช่วยให้ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง สามารถดูแลสุขภาพของตนเอง ได้อย่างสม่ำเสมอมากขึ้น
Wellness Clinic และการดูแลสุขภาพ เชิงป้องกันต่างจากการรักษาเมื่อป่วยอย่างไร?
การรักษาโรคมุ่งจัดการกับความผิดปกติ ที่เกิดขึ้นแล้ว ขณะที่การดูแลสุขภาพ เชิงป้องกันมุ่งประเมินความเสี่ยง และวางแผนลดปัจจัยที่อาจนำไปสู่ ปัญหาสุขภาพในอนาคต
การเข้ารับบริการใน Wellness Clinic หรือศูนย์ส่งเสริมสุขภาพ อาจเป็นส่วนหนึ่งของการดูแล สุขภาพเชิงป้องกัน แต่การตรวจหรือโปรแกรมสุขภาพ ควรเลือกตามความเหมาะสม และไม่สามารถทดแทนการวินิจฉัย หรือรักษาโรคหัวใจโดยแพทย์ได้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคหัวใจ และการตรวจสุขภาพเชิงป้องกัน
โรคหัวใจสามารถเกิดขึ้น โดยไม่มีอาการได้หรือไม่?
ได้ โรคหัวใจบางชนิด และปัจจัยเสี่ยงของโรคหัวใจ อาจไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก จึงควรประเมินความเสี่ยงตามอายุ ประวัติสุขภาพ และคำแนะนำของแพทย์
คนอายุน้อยจำเป็นต้อง ตรวจสุขภาพหัวใจหรือไม่?
แม้อายุยังน้อยก็อาจมี ปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติครอบครัว เป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อย ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณา แนวทางการประเมินที่เหมาะสม
ตรวจสุขภาพหัวใจ ต้องตรวจอะไรบ้าง?
การประเมินพื้นฐานอาจประกอบด้วย ความดันโลหิต ระดับคอเลสเตอรอล และน้ำตาลในเลือด ส่วนการตรวจเฉพาะทาง เช่น ApoB, Lp(a), Calcium Score หรือการตรวจหัวใจอื่น ๆ ขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้ของแต่ละบุคคล
Preventive Medicine ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจได้อย่างไร?
เวชศาสตร์ป้องกันช่วยระบุ ปัจจัยเสี่ยงที่สามารถจัดการได้ เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต เพื่อให้แพทย์วางแผน การป้องกันและติดตามสุขภาพ ได้อย่างเหมาะสม
การตรวจสุขภาพหัวใจ สามารถป้องกันภาวะหัวใจหยุดเต้น เฉียบพลันได้หรือไม่?
การตรวจสุขภาพช่วยค้นหา ปัจจัยเสี่ยงและความผิดปกติ บางประเภทได้ แต่ไม่สามารถรับประกัน ว่าจะป้องกันภาวะหัวใจหยุดเต้น เฉียบพลันได้ทุกกรณี
สามารถตรวจสุขภาพเชิงป้องกัน ในกรุงเทพฯ ได้ที่ไหน?
ผู้ที่สนใจตรวจสุขภาพเชิงป้องกัน ในกรุงเทพฯ สามารถปรึกษา ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพไวทัลไลฟ์ (VitalLife Scientific Wellness Center) เพื่อประเมินความต้องการด้านสุขภาพ และรับคำแนะนำเกี่ยวกับ การตรวจที่เหมาะสมจากทีมแพทย์
ดูแลหัวใจตั้งแต่วันนี้ ไม่ต้องรอให้มีอาการ
โรคหัวใจบางชนิดอาจเกิดขึ้นโดยไม่มี สัญญาณเตือน การรู้จักปัจจัยเสี่ยง และตรวจสุขภาพตามความเหมาะสม จึงเป็นส่วนสำคัญของการดูแลสุขภาพ ในระยะยาว
ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสุขภาพประจำปี การประเมินความเสี่ยงหัวใจเชิงลึก หรือการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต สิ่งสำคัญคือการเลือกแนวทาง ที่สอดคล้องกับสุขภาพของตนเอง ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
เอกสารอ้างอิงทางการแพทย์
1. Baker Heart and Diabetes Institute. Alarming lack of sudden cardiac arrest warning signs. September 2022. อ่านเพิ่มเติม
2. American Heart Association. What Is Cardiac Arrest? อ่านเพิ่มเติม
3. American Heart Association. Warning Signs of a Heart Attack. อ่านเพิ่มเติม
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ ด้านสุขภาพทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัย หรือคำแนะนำทางการแพทย์ การตรวจคัดกรองควรพิจารณาตามข้อบ่งชี้ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล หากมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกอย่างรุนแรง หรือสงสัยภาวะหัวใจฉุกเฉิน ควรติดต่อหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที












